نوع مقاله : مقاله پژوهشی
نویسندگان
1 گروه روانشناسی بالینی، واحد نجفآباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجفآباد، ایران
2 گروه روانشناسی، واحدنجفآباد،دانشگاه آزاداسلامی،نجفآباد،ایران .
چکیده
زمینه و هدف: علائم اختلال طیف اتیسم اوایل دوران کودکی وجود دارد و عملکرد روزمره را محدود یا مختل میکند. شناسایی بهموقع اتیسم همراه با ارائه مداخلات به-هنگام مناسب، کیفیت زندگی آنان را بهبود میبخشد. بنابراین، هدف پژوهش حاضر تعیین اثربخشی مداخله به هنگام دنور بر کاهش علائم اتیسم و رفتارهای چالشی کودکان اوتیستیک شهر اصفهان بود.
روش: پژوهش حاضر نیمه آزمایشی با طرح پیشآزمون–پسآزمون با گروه گواه بود. جامعه آماری، کودکان مبتلا به اختلال طبف اتیسم شهر اصفهان بودند. از بین مراکز توانبخشی اتیسم، یک مرکز بهصورت در دسترس انتخاب شد. ۳۰ کودک دارای تشخیص اتیسم بهطور تصادفی انتخاب و در دو گروه آزمایش و گواه گمارده شدند. ابزارهای پژوهش مقیاس درجهبندی اتیسم گیلیام (گارز، ۲۰۰۶) و مقیاس رفتار چالشانگیز کودک (بروک تیلور، لو، هیوایی و پالانت، ۲۰۰۹) بود. گروه آزمایش ۱۲ جلسه مداخله به هنگام دنور دریافت کرد و دادهها با استفاده از تحلیل کوواریانس چندمتغیره در نرمافزار SPSS-28 تحلیل شد.
یافتهها: یافتهها نشان داد مداخله بههنگام دنور بر علائم اتیسم شامل رفتار کلیشهای، برقراری ارتباط و تعاملات اجتماعی اثرگذار بود(0.05>p) اما بر زیرمقیاس اختلالات رشدی تأثیر معناداری نداشت (0.05<p)همچنین این مداخله بر کاهش رفتارهای چالشانگیز مؤثر بود(0.05>p).
نتیجه گیری: مداخله به هنگام دنور باهدف قرار دادن تقلید، ارتباطات کلامی و غیرکلامی، توجه مشترک، رشد اجتماعی و بازی، موجب کاهش علائم اتیسم و کاهش رفتارهای چالشانگیز میشود. همچنین مداخله دنور با تقویت بازیهای تقلیدی، نمادین و اکتشافی، تعامل کودک با والد و همسالان را افزایش داده، توانایی برقراری ارتباط و تعامل پیچیدهتر را تقویت کرده و از بروز رفتارهای چالشانگیز میکاهد.
کلیدواژهها
موضوعات
)