بیانیه اخلاق در نشر
فصلنامه «مشاوره توانبخشی»
فصلنامه «مشاوره توانبخشی» با التزام به اصول حرفه‌ای انتشار علمی و به‌منظور صیانت از سلامت پژوهش، این بیانیه اخلاق در نشر را بر اساس استانداردهای بین‌المللی به‌ویژه رهنمودهای Committee on Publication Ethics (COPE) تدوین و منتشر می‌نماید. رعایت مفاد این بیانیه برای کلیه نویسندگان، داوران، اعضای هیئت تحریریه و عوامل اجرایی نشریه الزامی است.
۱. اصول کلی
- تمامی مقالات باید حاصل پژوهش اصیل، مستند و منطبق با موازین علمی و اخلاق پژوهش باشند.
- نشریه نسبت به بررسی، پیشگیری و رسیدگی به هرگونه تخلف علمی متعهد است.
- تصمیم‌گیری درباره پذیرش یا رد مقالات صرفاً بر مبنای کیفیت علمی، نوآوری، اعتبار روش‌شناختی و انطباق با اهداف نشریه صورت می‌گیرد.
۲. سرقت علمی (Plagiarism)
- هرگونه استفاده از آثار دیگران بدون استناد دقیق و صحیح، مصداق سرقت علمی تلقی می‌شود.
- بازنویسی گسترده متون دیگران بدون ذکر منبع، استفاده از داده‌ها یا نتایج پژوهشی دیگران بدون ارجاع، و ارائه اثر دیگران به نام خود تخلف محسوب می‌شود.
- تمامی مقالات پیش از ورود به فرآیند داوری از طریق سامانه‌های مشابهت‌یاب معتبر بررسی می‌شوند.
- در صورت احراز سرقت علمی، مقاله در هر مرحله‌ای از بررسی یا پس از انتشار، حسب مورد رد، اصلاح یا مسترد (Retraction) خواهد شد و موضوع به مراجع ذی‌صلاح اعلام می‌گردد.
۳. ارسال همزمان (Duplicate / Simultaneous Submission)
- ارسال همزمان یک مقاله به بیش از یک نشریه یا انتشار مجدد مقاله‌ای که قبلاً منتشر شده است، تخلف محسوب می‌شود.
- نویسندگان موظف‌اند طی تعهدنامه رسمی، اصالت اثر و عدم ارسال همزمان را اعلام نمایند.
- در صورت کشف ارسال همزمان، فرآیند بررسی متوقف و مقاله رد خواهد شد.
۴. جعل، دستکاری یا تحریف داده‌ها (Data Fabrication / Falsification)
- ساختگی بودن داده‌ها، دستکاری نتایج، حذف گزینشی یافته‌ها یا ارائه تحلیل‌های گمراه‌کننده تخلف جدی علمی محسوب می‌شود.
- نشریه حق دارد در صورت لزوم داده‌های خام یا مستندات تکمیلی پژوهش را از نویسندگان مطالبه نماید.
- در پژوهش‌های انسانی، ارائه تأییدیه کمیته اخلاق پژوهش دانشگاهی الزامی است.
۵. تعارض منافع (Conflict of Interest)
- نویسندگان موظف‌اند هرگونه تعارض منافع مالی، سازمانی یا شخصی که ممکن است بر نتایج پژوهش اثر بگذارد را صراحتاً اعلام نمایند.
- داوران و اعضای هیئت تحریریه نیز در صورت وجود تعارض منافع، موظف به اعلام و خودداری از مشارکت در فرآیند بررسی هستند.
- عدم اعلام تعارض منافع، نقض اصول شفافیت علمی تلقی می‌شود.
۶. نویسندگی صوری، حذف یا اضافه غیرموجه نویسنده
- درج نام افرادی که نقش مؤثر علمی در پژوهش نداشته‌اند (نویسندگی صوری) یا حذف افرادی که مشارکت علمی داشته‌اند، تخلف محسوب می‌شود.
- ترتیب و تعداد نویسندگان باید پیش از ارسال مقاله تعیین و در فرم سهم مشارکت نویسندگان تصریح گردد.
- هرگونه تغییر در فهرست نویسندگان پس از ارسال مقاله، مستلزم ارائه درخواست کتبی و تأیید تمامی نویسندگان است.
۷. مسئولیت‌های داوران و هیئت تحریریه
- حفظ محرمانگی اطلاعات مقالات
- ارزیابی منصفانه، مستند و به‌دور از سوگیری
- اعلام هرگونه تعارض منافع
- گزارش هرگونه شبهه در خصوص تخلفات علمی
۸. رسیدگی به تخلفات
در صورت دریافت گزارش تخلف، موضوع توسط کمیته اخلاق نشریه بررسی خواهد شد. بسته به شدت تخلف، اقدامات زیر ممکن است اعمال گردد:
- درخواست اصلاح یا توضیح رسمی
- رد مقاله
- اعلام موضوع به سازمان یا دانشگاه مربوطه
- انتشار اصلاحیه (Correction) یا استرداد مقاله (Retraction)
۹. پذیرش و تعهد
ارسال مقاله به فصلنامه «مشاوره توانبخشی» به منزله پذیرش کامل مفاد این بیانیه اخلاقی است و کلیه نویسندگان، داوران و اعضای هیئت تحریریه ملزم به رعایت آن می‌باشند.