نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

• غزاله نهاوندی ¹
• سعید رضایی ²

¹ گروه روان‌شناسی وآموزش کودکان استثنایی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران.

² گروه روان‌شناسی کودکان استثنایی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران.

چکیده

زمینه و هدف: بازتاب‌های اولیه نقش مهمی در تحول مغز کودکان دارد. بااین‌حال، تعداد زیادی از این بازتاب‌ها باید به مرور زمان در کودکی مهار شوند. در اختلال طیف اوتیسم و اختلال نارسایی توجه‌_بیش‌فعالی برخی از این بازتاب‌ها باقی می‌مانند و مشکلات متعددی را برای افراد مبتلا به اختلال‌ها به وجود می‌آورند. پژوهش حاضر با هدف بررسی مداخلات مبنی بر بازتاب‌ها مؤثر بر کاهش نشانه‌های اختلال طیف اوتیسم و اختلال نارسایی توجه‌_بیش‌فعالی انجام شد.
روش‌: این پژوهش مروری نظام‌مند مطابق با چک‌لیست پریزما اجرا شده است. در این مقاله، پژوهش‌های انجام‌شده در حوزه مداخلات بازتابی مؤثر بر کاهش نشانه‌های اختلال طیف اوتیسم و نارسایی توجه‌_بیش‌فعالی مورد بررسی قرار گرفت. برای دسترسی به مقالات علمی از پایگاه‌های اطلاعاتی PubMed، Scopus، WOS، و ResearchGate، مگ ایران، نورمگز، و پایگاه مرکز اطلاعات علمی جهاد دانشگاهی استفاده شد. کلیدواژه‌های انگلیسی Reflex، Primitive Reflex، Attention-Deficit/Hyperactivity Disorder، ADHD، attention-deficit، Autism Spectrum Disorder، ASD، Randomized controlled trial، Controlled clinical trial، Intervention و معادل فارسی آن‌ها مورد جست‌وجو قرار گرفت. از بین 83 مطالعه مورد بررسی، 6 مقاله شرایط موردنظر را داشتند.
یافته‌ها: نتایج نشان داد که مداخلات مبنی بر بازتاب‌های اجرا‌شده بر گروه مبتلایان به اختلال طیف اوتیسم و نارسایی توجه‌_بیش‌فعالی شامل؛ ماساژ و رفلکسوتراپی، جابه‌جایی ستون فقرات، تحریکات حسی، و تحریکات حرکتی است. این مداخلات بر کاهش نشانه‌های اختلالات طیف اوتیسم و نارسایی توجه‌_بیش‌فعالی مؤثر بودند. رفلوکسولوژی و تمرینات حرکتی از جمله مداخلات مشترک برای هر دو اختلال بود. مداخله ماساژ و جابه‌جایی ستون فقرات فقط در گروه مبتلایان به اختلال نارسایی توجه‌_بیش‌فعالی و اثربخشی تحریکات حسی تنها در گروه مبتلایان به اختلال طیف اوتیسم مورد بررسی قرار گرفته است.
نتیجه‌گیری: مداخلات بازتابی بر کاهش نشانه‌های اختلال طیف اوتیسم و نارسایی توجه‌_بیش‌فعالی مؤثر است. و ضروری است که پژوهش‌های بیشتری در زمینه بررسی بازتاب‌ها و اثر آن‌ها بر اختلال‌ها انجام شود.

کلیدواژه‌ها

• اختلال طیف اوتیسم
• اختلال نارسایی توجه_‌بیش‌فعالی
• بازتاب‌

موضوعات

• روانشناسی