نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

• سید داوود سجادی ¹
• اقدس نیکوروش ²

¹ دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه مشاوره، مشاور خانواده، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی، قم، ایران.

² استادیار، گروه علوم تربیتی تخصص مدیریت آموزشی ، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی، قم، ایران.

چکیده

مقدمه و هدف: اعتیاد بر رفتار و تصمیم‌گیری فرد تأثیر می‌گذارد و باعث وابستگی فیزیکی و روانی به مواد مخدر می‌شود. این مطالعه به پیش‌بینی خودکارآمدی ترک اعتیاد بر اساس عوامل شخصیتی و عملکرد خانواده در افراد وابسته به مواد مخدر مراکز اعتیاد شهر قم پرداخت.
روش: جامعه آماری پژوهش حاضر، معتادان بلامکان و متجاهر در مرکز ماده ۱۶ قمرود و کمپ پاکان کوثر به تعداد 500 نفر بود که حجم نمونه با استفاده از نمونه‌گیری تصادفی و فرمول کوکران 218 نفر تعیین و 150 پرسشنامه قابل قبول جمع‌آوری شد. ابزار پژوهش شامل مقیاس خودکارآمدی ترک اعتیاد برامسون (1999)، پرسشنامه عملکرد خانواده (1983) و پرسشنامه عوامل شخصیتی نئو (1986) بود. تجزیه و تحلیل داده‌ها توسط رگرسیون گام به گام و نرم‌افزار SPSS27 انجام شد.
یافته‌ها: نتایج نشان داد دلپذیر بودن در عوامل شخصیتی و نقش‌ها در عملکرد خانواده خودکارآمدی ترک اعتیاد را در افراد وابسته به مواد مخدر مراکز اعتیاد شهر قم پیش‌بینی می‌کند (0.05≥p-value). بنابراین، از میان مولفه‌های عوامل شخصیتی فقط مولفه دلپذیر بودن و از میان مولفه‌های عملکرد خانواده مولفه نقش‌ها قادر به پیش‌بینی خودکارآمدی ترک اعتیاد هستند.
نتیجه‌گیری: در زمینه خودکارآمدی ترک اعتیاد، افرادی که دلپذیر هستند، معمولاً از حمایت‌های اجتماعی و خانوادگی بیشتری برخوردارند. زمانی که فرد بتواند به طور مؤثر نقش‌های خود را ایفا کند، مانند ایفای نقش‌های والدینی یا همسری، می‌تواند احساس اهمیت و مسئولیت بیشتری داشته باشد. این احساس مسئولیت و نقش‌های خانوادگی می‌تواند انگیزه‌ای قوی برای ترک اعتیاد باشد.

کلیدواژه‌ها

• عوامل شخصیتی
• عملکرد خانواده
• خودکارآمدی ترک اعتیاد
• مراکز ترک اعتیاد قم
• افراد وابسته به مواد مخدر

موضوعات

• سایر