کاربردشناسی زبان در کودکان با رشد بهنجار و مقایسه آن با کودکان دچار اختلالات عصب‌رشدی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه آموزشی مشاوره دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی، تهران، ایران

2 مرکز پژوهشی روان‌سنجی هوشبهر، تهران، ایران

3 دپارتمان روانشناسی و علوم تربیتی دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران

چکیده

زمینه و هدف: یکی از عوامل ناتوان‌کننده در کودکان، آسیب در ارتباط اجتماعی است. کاربردشناسی زبان یکی از اجزای اصلی ارتباط اجتماعی است. پژوهش حاضر با هدف ارزیابی و مقایسه توانایی کاربردشناسی در کودکان با رشد بهنجار و مقایسه آن با کودکان دچار اختلالات عصب‌رشدی انجام شد.
روش: این پژوهش از نوع مقطعی (علی مقایسه‌ای) و جامعه آماری کودکان 5 تا 9 ساله شهر تهران ) 1400-1399) بودند. 35 کودک دارای رشد بهنجار و 119 کودک دچار اختلالات عصب‌رشدی شامل اختلال طیف اتیسم (24 نفر)، اختلال نقص‌توجه/ بیش‌فعالی (25 نفر)، اختلال نقص‌توجه (24 نفر)، اختلال رشدی زبان (21 نفر) و اختلال ارتباط اجتماعی (25 نفر)، از 3 دبستان و مرکز پیش دبستانی و نیز 11 مرکز توانبخشی به صورت غیر تصادفی انتخاب شدند. تشخیص براساس نظر تیم تخصصی چند رشته‌ای بود که بر اساس مشاهدات، تاریخچه پزشکی و خانوادگی، خطوط راهنمای تشخیصی و درمانی اختلالات روانی انجمن روانپزشکی آمریکا و نیز نتایج آزمون‌های پرسشنامه توانایی کاربردشناختی زبان، آزمون تشخیصی اتیسم گیلیام- نسخه دوم (گارز -2)، آزمون اسنپ-4، آزمون رشد زبان نیوکامر و هامیل، نسخة فارسی مجموعه آزمون ارزیابی تشخیصی آوایی و واجی، آزمون ایران- استنفورد- بینه و فهرست وارسی ارتباطی کودکان- نسخه دوم، انجام شد. سپس مادران پرسشنامه توانایی‌های کاربرد شناسی زبان را تکمیل کردند. تجزیه و تحلیل داده ها با استفاده از آزمون تحلیل واریانس یکراهه انجام شد.
یافته‌ها: درهر سه عامل«قواعد گفتگو و کنش‌های گفتاری» «بافت» و «درک و تعامل اجتماعی» کودکان دارای رشد بهنجار تفاوت معناداری با کودکان دچار اختلالات عصب‌رشدی شامل اختلال طیف اتیسم، اختلال نقص‌توجه/ بیش‌فعالی، اختلال نقص‌توجه ، اختلال رشدی زبان و اختلال ارتباط اجتماعی داشتند (0.001 >p).
نتیجه گیری: کودکان دچار اختلالات عصب‌رشدی در مولفه‌های توانایی‌های کاربردشناسی مشکل دارند، بنابراین درمانگران کودک باید ابعادی از کاربردشناسی زبان را که آسیب دیده‌اند شناسایی و بر این اساس، مداخلات درمانی ویژه‌ای طراحی نمایند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


 
Ahmadi SJ, Safari T, Hemmatian M, Khalili Z (2011), [The psychometric properties of Gilliam autism rating scale (GARS)]. Research in Cognitive and Behavioral Sciences, 1(1):87-104. [In Persian]. https://cbs.ui.ac.ir/article_17282_en.html
Al-Zoubi, S. M. (2024). Pragmatic Language of Students with Learning Disabilities: Cross-Cultural Research. Qubahan Academic Journal4(2), 355-366.doi:10.48161/qaj.v4n2a611
American Speech Language Hearing Association (2024). Available from:  www.asha.org/uploadedFiles/ASHA/Practice_Portal/Clinical_Topics/Social_Communication_Disorders_in_School-Age_Children/Components-of-Social-Communication.pdf. Accessed August 7, 2024.
American Psychiatric Association. (2017). Diagnostic and statistical manual of mental disorders (DSM-5), Seyed Mohamadi Y, third edition. Tehran: Ravan; 2013, pp: 66-79. [In Persian]
Asgary A, Azkhosh M. (2018) [Adaptation and Validation of the Stanford– Binet Intelligence Scales- Fifth Edition (SB5)]. Tehran: Hooshbahr Psychometric Research Center. [In Persian]
Bauminger‐Zviely, N., Karin, E., Kimhi, Y., & Agam‐Ben‐Artzi, G. (2014). Spontaneous peer conversation in preschoolers with high‐functioning autism spectrum disorder versus typical development. Journal of Child Psychology and Psychiatry55(4), 363-373. doi: 10.1111/jcpp.12158
Bernard-Opitz, V. (1982). Pragmatic analysis of the communicative behavior of an autistic child. Journal of Speech and Hearing Disorders47(1), 99-109. doi: 10.1044/jshd.4701.99
Bishop, D. V., & Adams, C. (1989). Conversational characteristics of children with semantic‐pragmatic disorder. II: What features lead to a judgment of inappropriacy? International Journal of Language & Communication Disorders24(3), 241-263. doi: 10.3109/136828289090
Bishop, D. V., Chan, J., Adams, C., Hartley, J., & Weir, F. (2000). Conversational responsiveness in specific language impairment: Evidence of disproportionate pragmatic difficulties in a subset of children. Development and psychopathology12(2), 177-199.  doi: 10.1017/s0954579400002042
Caillies, S., Bertot, V., Motte, J., Raynaud, C., & Abely, M. (2014). Social cognition in ADHD: Irony understanding and recursive theory of mind. Research in developmental disabilities35(11), 3191-3198.  doi: 10.1016/j.ridd.2014.08.002
Campbell, J. M., Ruble, L. A., & Hammond, R. K. (2015). Children and adolescents with disabilities: Implications for interventions. Counseling and Psychotherapy with Children and Adolescents: Theory and Practice for School and Clinical Settings, Fifth Edition, 357-398. doi:10.1002/9781394259496.ch10
Carruthers, S., Taylor, L., Sadiq, H., & Tripp, G. (2022). The profile of pragmatic language impairments in children with ADHD: A systematic review. Development and Psychopathology34(5), 1938-1960.  doi: 10.1017/S0954579421000328
Cummings L. (2014). Pragmatic disorders. In perspectives in pragmatics, philosophy & psychology. Dordrecht: Springer International Publishing. https://content.e-bookshelf.de/media/reading/L-2681071-26e5c2ea14.pdf
Cummings, L. (2017). Cognitive aspects of pragmatic disorders. In Research in clinical pragmatics .Cham: Springer International Publishing. https://link.springer.com/book/10.1007/978-3-319-47489-2
Diken, Ö. (2019). Describing and comparing pragmatic language skills of Turkish students with typical development and inclusive education students with mild intellectual disability. International Journal of Progressive Education15(2), 157-166.  doi: 10.29329/ijpe.2019.189.11
Dolata, J. K., Suarez, S., Calamé, B., & Fombonne, E. (2022). Pragmatic language markers of autism diagnosis and severity. Research in autism spectrum disorders94, 101970.  doi: 10.1016/j.rasd.2022.101970
Green, B. C., Johnson, K. A., & Bretherton, L. (2014). Pragmatic language difficulties in children with hyperactivity and attention problems: An integrated review. International Journal of Language & Communication Disorders49(1), 15-29.  doi: 10.1111/1460-6984.12056
Hage, S. V. R., Sawasaki, L. Y., Hyter, Y., & Fernandes, F. D. M. (2021, December). Social communication and pragmatic skills of children with autism spectrum disorder and developmental language disorder. In CoDAS (Vol. 34, No. 2, p. e20210075). Sociedade Brasileira de Fonoaudiologia. doi: 10.1590/2317-1782/20212021075
Hasanzadeh S, Minaei A. (2002). [Adaptation and Standardization of the test of TOLD-P: 3 for Farsi-speaking children of Tehran]. Journal of Exceptional Children, 1(2):119-34. [In Persian]
Hooman HA. (2012), [Statistical inference in behavioral research]. Sixth edition. Tehran: Samt, pp. 100-140. [In Persian]
Hooman HA. (2005), [Research methodology in behavioral sciences]. Fourth edit, Tehran: Samt, pp: 236-260. [In Persian]
Hwa-Froelich, D. A. (2022). Social communication development. In Social communication development and disorders (pp. 150-175). Routledge.
Hyter, Y. D. (2017). Pragmatic assessment and intervention in children. In Research in clinical pragmatics. Cham: Springer. https://link.springer.com/book/10.1007/978-3-319-47489-2
Jafari, P., Younesi, S. J., Asgary, A., & Dastjerdi Kazemi, M. (2019). Pragmatic abilities in children with neurodevelopmental disorders: development of Pragmatic Abilities Questionnaire based on the Rasch rating scale model. Psychology research and behavior management, 629-639. doi: 10.2147/PRBM.S209345
Kalandadze, T., Norbury, C., Nærland, T., & Næss, K. A. B. (2018). Figurative language comprehension in individuals with autism spectrum disorder: A meta-analytic review. Autism22(2), 99-117. Doi: 10.1177/1362361316668652
Kazemi Y, Mahmoodi F, Zarifiyan T, Shirazi TS. (2014), [Adaptation of the children's communication checklist-(CCC-2) to Persian and determining its psychometric values]. Journal of Research in Rehabilitation Sciences, 10(2):281-91. [In Persian]. https://jrrs.mui.ac.ir/article_16822.html
Kim, O. H., & Kaiser, A. P. (2000). Language characteristics of children with ADHD. Communication disorders quarterly, 21(3), 154-165. Doi: 10.1177/152574010002100304
Klusek, J., Martin, G. E., & Losh, M. (2014). A comparison of pragmatic language in boys with autism and fragile X syndrome. Journal of Speech, Language, and Hearing Research, 57(5), 1692-1707.doi: 10.1044/2014_JSLHR-L-13-0064
Leonard, L. B., & Kueser, J. B. (2019). Five overarching factors central to grammatical learning and treatment in children with developmental language disorder. International journal of language & communication disorders54(3), 347-361. doi:10.1111/1460-6984.12456
Loukusa S. Attention Deficit Hyperactivity Disorder. In: Cummings L (Ed.), Research in Clinical Pragmatics, Vol 11. Cham: Springer; 2017, pp: 85-108. https://link.springer.com/book/10.1007/978-3-319-47489-2
McHale, S. M., Simeonsson, R. J., Marcus, L. M., & Olley, J. G. (1980). The social and symbolic quality of autistic children's communication. Journal of Autism and Developmental Disorders10(3), 299-310. doi: 10.1007/BF02408289
 Miranda, A., Berenguer, C., Roselló, B., Baixauli, I., & Colomer, C. (2017). Social cognition in children with high-functioning autism spectrum disorder and attention-deficit/hyperactivity disorder. Associations with executive functions. Frontiers in psychology8, 1035. doi: 10.3389/fpsyg.2017.01035Sadrosadat L, Houshyari Z, Sadrosadat SJ, Mohamadi, MR,
Roozbehani A, Shirmardi A.(2008) [Determinatio of psychometrics index of SNAP-IV rating scale in  teachers execution]. Journal of Isfahan Medical School, 28(110), 484-494. [In Persian]. https://jims.mui.ac.ir/article_13144.html
Sadrosadat SJ, Houshyari Z, Zamani R, Sadrosadat L. (2008) [Determinatio of psychometrics index of SNAP-IV rating scale in parent’s execution]. Archives of Rehabilitation, 8(4):59-65. [In Persian]. https://rehabilitationj.uswr.ac.ir/article-1-183-en.html
Şahin, B., Karabekiroğlu, K., Bozkurt, A., Usta, M. B., Aydın, M., & Çobanoğlu, C. (2018). The relationship of clinical symptoms with social cognition in children diagnosed with attention deficit hyperactivity disorder, specific learning disorder or autism spectrum disorder. Psychiatry investigation15(12), 1144. doi: 10.30773/pi.2018.10.01
Socher, M., Lyxell, B., Ellis, R., Gärskog, M., Hedström, I., & Wass, M. (2019). Pragmatic language skills: A comparison of children with cochlear implants and children without hearing loss. Frontiers in psychology, 10, 2243. doi: 10.3389/fpsyg.2019.02243
Tager‐Flusberg, H., & Anderson, M. (1991). The development of contingent discourse ability in autistic children. Journal of child Psychology and Psychiatry32(7), 1123-1134. doi:10.1111/j.1469-7610.1991.tb00353.x
Thomas, M. S., Van Duuren, M., Purser, H. R., Mareschal, D., Ansari, D., & Karmiloff-Smith, A. (2010). The development of metaphorical language comprehension in typical development and in Williams’s syndrome. Journal of Experimental Child Psychology106(2-3), 99-114. doi: 10.1016/j.jecp.2009.12.007
Volden, J. (2017). Autism spectrum disorder. In: Cummings L (Ed.), Research in clinical pragmatics, Vol 11. (pp. 59-83). Cham: Springer International Publishing. https://link.springer.com/book/10.1007/978-3-319-47489-
Wetherby, A. M., & Prutting, C. A. (1984). Profiles of communicative and cognitive-social abilities in autistic children. Journal of Speech, Language, and Hearing Research27(3), 364-377. doi: 10.1044/jshr.2703.364
Zarifian T. (2016), [Persian Version of Phonetic and Phonological Diagnostic Test Suite]. Tehran: University of Welfare and Rehabilitation Sciences; 2016. [In Persian].
دوره 1، شماره 2
شهریور 1404
صفحه 154-164
  • تاریخ دریافت: 0-1036 فروردین 786
  • تاریخ بازنگری: 0-1006 فروردین 786
  • تاریخ پذیرش: 0-995 فروردین 786
  • تاریخ انتشار: 06 آبان 1404