نوع مقاله : مقاله پژوهشی
نویسندگان
1 دکتری مشاوره، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.
2 استادیار گروه روانشناسی بالینی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد خلخال، اردبیل، ایران
3 دانشجوی کارشناسی ارشد روانشناسی بالینی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد خلخال، اردبیل، ایران.
4 استادیار گروه روانشناسی بالینی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد بوکان، ارومیه، ایران.
چکیده
زمینه و هدف: قلدری در مدرسه نوعی خشونت میان فردی است که میتواند پیامدهای کوتاهمدت و بلندمدت نامطلوبی به دنبال داشته باشد. هدف پژوهش حاضر بررسی ارتباط بین بیتفاوتی اخلاقی و بدتنظیمی هیجانی با رفتار قلدری: نقش میانجی توان تبادل اجتماعی بود.
روش: روش مورد استفاده در این پژوهش از نوع توصیفی- همبستگی بود و جامعه آماری این پژوهش شامل کلیه دانش آموزان مقطع متوسطه دوره دوم در شهر خلخال در سال 1403 بود که تعداد آنها 4633 نفر بود و حجم نمونه با توجه به جدول مورگان به تعداد 355 نفر انتخاب شدند و روش نمونهگیری به صورت تصادفی خوشه ای چند مرحلهای بوده و به صورت حضوری انتخاب شدند به پرسشنامههای (بیتفاوتی اخلاقی بندورا (1996)، مقیاس قلدری (BS) (2011)، سبکهای تبادل اجتماعی لیبمن و همکاران (2011)، تنظیم هیجانی گارانفسکی (2003)) جواب دادند.
یافتهها: یافتههای پژوهش نشان داد که رابطه بین متغیرهای بیتفاوتی اخلاقی و بدتنظیمی هیجانی با رفتار قلدری توسط متغیر تبادل اجتماعی تشدید میشود و بین ابعاد بیتفاوتی اخلاقی (توجیه اخلاقی، برچسب زدن مدبرانه، مقایسه سودمند، جا به جایی مسئولیت، تقسیم مسئولیت، تحریف پیامدها، نسبت دادن سرزنش و رفتارهای غیر انسانی) و بین بدتنظیمی هیجانی(ملامت خویش، پذیرش، نشخوارگری، تمرکز مجدد بر برنامهریزی، ارزیابی مجدد مثبت، فاجعه سازی و ملامت دیگران) با رفتار قلدری دانشآموزان رابطه مستقیم معنیداری وجود دارد و بین ابعاد تبادل اجتماعی (انصاف، پیگیری، سرمایه گذاری افراطی، فردگرایی و منفعت طلبی) با رفتار قلدری دانش آموزان رابطه معکوس معنیداری وجود دارد.
نتیجه گیری: با توجه به این یافتهها میتوان نتیجهگیری کرد که اگر دانش آموزان میزان بیتفاوتی اخلاقی، بدتنظیمی هیجانی بالای داشته باشند در مقابل رفتار قلدری بیشتری خواهند داشت و تبادل اجتماعی در جهت کاهش رفتار قلدری بین دانش آموزان خیلی مهم می باشد. که با کمک مشاوراه مدارس می توان با کمک نتایج این پژوهش در جهت کاهش رفتارهای قلدرانه کمک گرفت.
کلیدواژهها
موضوعات