نوع مقاله : مقاله پژوهشی
نویسندگان
1 استادیار، گروه مشاوره، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران.
2 گروه فقه شافعی، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران.
3 دانشیار، گروه فقه شافعی، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران.
4 کارشناسی ارشد، گروه فقه شافعی، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران.
چکیده
سابقه و هدف: مداخلات معنوی در سالهای اخیر بهعنوان یکی از رویکردهای مکمل در حوزه بازتوانی روانی ـ اجتماعی و ارتقای سلامت مورد توجه قرار گرفتهاند. پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی اعتکاف بهعنوان یک مداخله معنوی ـ اجتماعی بر توانمندسازی معنوی و رضایت از زندگی در بزرگسالان انجام شد.
مواد و روشها: پژوهش حاضر از نوع نیمهآزمایشی با طرح پیشآزمون‑پسآزمون همراه با گروه کنترل و مرحله پیگیری یکماهه بود. جامعه پژوهش شامل بزرگسالان ۱۸ تا ۶۰ ساله شهر سنندج در سال ۱۴۰۳ بود. از میان آنان ۶۰ نفر با روش نمونهگیری در دسترس انتخاب شدند؛ گروه آزمایش (۳۰ نفر) از میان داوطلبان شرکت در اعتکاف و گروه کنترل (۳۰ نفر) از میان افرادی که تمایل یا امکان شرکت در اعتکاف را نداشتند تشکیل گردید. گروه آزمایش به مدت ۱۰ شب در برنامه معنوی اعتکاف در مساجد شرکت کردند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه سلامت معنوی (۱۹۸۲) و پرسشنامه رضایت و لذت از زندگی (۱۹۹۳) بود. دادهها با استفاده از تحلیل واریانس با اندازهگیری مکرر مورد تحلیل قرار گرفتند.
یافتهها: نتایج آزمون تحلیل واریانس با اندازهگیری مکرر نشان داد که بین گروه آزمایش و کنترل از نظر میانگین نمرات سلامت معنوی (24/34 =F و 0/29 =P <0/01، Eta) و رضایت از زندگی (17/14 =F و 0/19=P<0/01 ،Eta) تفاوت معناداری وجود دارد. شرکت در برنامه اعتکاف باعث ارتقای معنادار سلامت معنوی و رضایت از زندگی در گروه آزمایش نسبت به گروه کنترل شد و این اثرات تا مرحله پیگیری یکماهه پایدار ماند.
نتیجهگیری: یافتههای پژوهش نشان میدهد اعتکاف میتواند بهعنوان یک مداخله معنوی ـ اجتماعی مؤثر در فرآیند بازتوانی روانی و ارتقای کیفیت زندگی بزرگسالان مورد استفاده قرار گیرد. توسعه و حمایت از برنامههای معنوی مبتنی بر اجتماع میتواند در تقویت سلامت معنوی، افزایش رضایت از زندگی و توانمندسازی روانشناختی افراد نقش مؤثری ایفا کند.
کلیدواژهها
موضوعات
)